Word (nog) creatiever, productiever, gezonder en gelukkiger

Waarom biophilic design en flow zo goed bij elkaar passen.

Je kent het vast wel. Je bent compleet in je element. Met ultieme focus en aandacht verlies je jezelf op een positieve manier in een activiteit. Het kan muziek maken, sporten, tuinieren of een diepgaand gesprek zijn. Of je bent op je werk met een heel gaaf project bezig, waar je eindeloos in door kunt gaan en er eigenlijk alleen maar energie van krijgt. Met enorme creativiteit en inspiratie raak je het gevoel van tijd kwijt en realiseer je de mooiste momenten van je leven. Je voelt je gelukkig. Vermoedelijk noem je deze staat FLOW.

De term flow wordt veel gebruikt, ‘go with the flow’, is een bekende uitspraak. Of in het Nederlands, met de stroom meegaan. De term is min of meer geïntroduceerd door Mihaly Csikszentmihalyi in zijn boek ‘Flow, psychologie van de optimale ervaring’ uitgegeven in 1990. De definitie van flow is:

Flow is een geestestoestand waarin we geluk ervaren omdat we positief en intensief met iets bezig zijn. Flow is het optimaal beleven van een moment. Voorbeelden van flow zijn de sporter die scoort of de chirurg die geconcentreerd maar tegelijkertijd ontspannen een operatie verricht.

Uit vele onderzoeken is gebleken dat je in een staat van flow creatiever en productiever (soms wel 5x) bent en meer geluk ervaart. Als je met regelmaat flow kan ervaren heeft dat een buitengewoon positief effect op je gezondheid.

Wat heeft flow met biophilic design te maken?

Allereerst de definitie van biophilia en biophilic design:

Biophilia betekent liefde voor de natuur.

Biophilic design is een natuurlijke en innovatieve wijze van het ontwerpen van ruimten en plaatsen waar we werken, leren, wonen en recreëren, dus leven. Vanaf ons ontstaan als mens zijn we diepgaand verbonden met de natuur. Ons oerbrein (of reptielenbrein) is volledig ingesteld op de natuur en natuurlijke elementen.
Natuur is een fundamenteel onderdeel van ons leven. Heel vaak hebben we onze steden en dorpen ontworpen op een wijze die de omgeving degradeert en ons verwijderd van de natuur.

Hoe is deze liefde voor de natuur ontstaan en te verklaren? Allereerst neem ik je mee terug in de tijd. Vele tienduizenden jaren hebben we als jagers-verzamelaars geleefd op de savanne in Afrika. Kenmerkend aan deze omgeving was dat er voldoende veilige schuilplaatsen waren. Deze hadden over het algemeen uitzicht op de savanne, waar alles in een oogopslag zichtbaar was. Potentieel eten, in de vorm van dieren en planten. Potentieel gevaar in de vorm van dieren. Water, bouwmaterialen, brandstof (hout om vuur te maken) en een overvloed aan natuurlijk licht.

In de periode van 12.000-10.000 jaar geleden vond de landbouwrevolutie plaats. Er ontstonden dorpen en en mensen gingen meer en meer op een vaste plaats wonen. Zij verbouwden gewassen en hielden vee. Nog steeds waren we als mens zeer direct verbonden met de natuur op een dagelijkse basis. Pas de afgelopen paar honderd jaar heeft de industriële revolutie en verstedelijking plaats gevonden. De ‘age of information’ is pas enkele tientallen jaren oud en de ‘age of integration’ zitten we midden in.

Evolutie van de mens

Een groot deel van de wereldbevolking, en met name de mensen in steden en stedelijke gebieden zijn het contact met de natuur op een dagelijkse basis kwijtgeraakt. Het beetje natuur dat in de omgeving aanwezig heeft, kent vaak een beperkte biodiversiteit en we beleven de natuur deels vanuit de auto, trein of tram. De steden en dorpen zijn voor een groot deel volgebouwd met gebouwen en huizen van steen, beton en weinig natuurlijke elementen en vormen. Terwijl ons brein zich nog steeds prettig voelt in verbinding met de natuur, zijn we de verbinding met de natuur in grote mate kwijtgeraakt. Een duidelijke mismatch.

Exponentiële groei van nieuwe technologie en reconnection

De opmars van technologie gaat snel en gaat alleen maar sneller. Bij alle nieuwe technologieën is te zien dat deze een exponentiële groei vertonen. Weet jij nog wanneer je je eerste smartphone kocht? En hoeveel mensen ken je nog die geen smartphone hebben? De ontwikkelingen op technologisch gebied gaan in een zeer rap tempo. Robots, artificial intelligence, zelfrijdende auto’s, 3D printing, bitcoins & blockchains, the internet of things met miljarden apparaten en sensors. Onze huizen, gebouwen, steden en dorpen worden slim, ook wel smart cities genoemd. De hoeveelheid data groeit naar immense hoeveelheden, big data!

Hoe vaak wordt jij onrustig van de hoeveelheid mail, appjes en andere berichten die je ontvangt? Brengt de immense hoeveelheid aan prikkels door reclames, berichten, drukte op de weg je makkelijk in een flow staat? Heb je een huis of behoefte aan een huis met een tuin of uitzicht op groen? Heb je ook graag een werkplek met uitzicht op het water en veel natuurlijk licht? De meeste mensen houden van zonlicht, willen graag een grote tuin of anders juist graag bij dat mooie bos en prachtige stadspark wonen. De huizen en kantoorpanden met mooi uitzicht over het water of zee zijn flink hoger geprijsd dan met uitzichten op een grijze betonnen muur van de buurman. Van nature zoek te mens toch weer de natuur op. In een omgeving met letterlijk de natuur, of veel natuurlijke materialen en/of vormen kunnen de meeste mensen rust vinden. Herstellen van van alle indrukken en weer nieuwe energie opdoen. Met de snelle toename van de hoeveelheid prikkels en de enorm snelle technologische ontwikkelingen, wordt het nog belangrijker om fijne omgevingen te creëren om te wonen, werken, leren, recreëren en dus leven.

Er is een enorme toename aan mensen met psychische klachten en burn-outs. Er zijn veel somatische ziektebeelden te herleiden naar te weinig beweging, chronische stress (in tegenstelling tot acute stress is chronische stress ongezond), chemische stoffen in het interieur en exterieur en vervuilde lucht. De huidige technologie en de exponentiële groei van nieuwe technologieën zullen veel mensen stress gaan bezorgen. Miljoenen banen zullen in de zeer nabije toekomst verdwijnen door de inzet van nog meer en betere robottechnologie. De verandering de komende 20 jaar zal vele malen groter zijn dan de industriële revolutie welke een paar honderd jaar duurde. Er ontstaan nog meer mismatches in ons leven. Nog meer situaties waar mensen de verbinding met anderen en zichzelf gaan verliezen. Juist nu is het belangrijk om opnieuw de verbinding met de natuur te gaan zoeken, een reconnection.

Biophilic design is een holistische ontwerp proces waarbij optimaal gebruik gemaakt wordt van natuurlijke materialen, elementen en patronen, om zo omgevingen te creëren waar mensen zich van nature prettig voelen. In een omgeving waarin je je prettig voelt, je kunt ontspannen, volledig jezelf kunt zijn en tegelijkertijd ook op een positieve wijze geprikkeld en geïnspireerd wordt, kun je eenvoudiger in een staat van flow komen. Dit leidt weer tot meer creativiteit, productiviteit en geluk en uiteindelijk tot een gezonder leven. Omgevingen en gebouwen ontworpen vanuit de biophilic design gedachte zijn automatisch duurzaam (circulair), hebben een gezonde leefomgeving en zijn aangepast aan de locale cultuur en/of de cultuur van de gebruikers.  Gebouwen en omgevingen creëren op basis van biophilic design principes en met flow in gedachte is een gouden combinatie.

De exponentieel groeiende nieuwe technologieën zijn zeker niet alleen een bedreiging. Deze kunnen onze redding zijn in combinatie met biophilic design. Opwekking van duurzame energie zorgt voor schonere lucht en een circulair proces. Met elektrische zelfrijdende auto’s wordt de luchtkwaliteit beter, geluidoverlast iets verminderd en de efficiëntie op de weg zal aanzienlijk toenemen. Minder files en minder chronische stress. Concreter zijn onder meer the internet of things met miljarden sensoren, de intelligente thermostaten en nano technologie in combinatie met biophilic design. Het wordt eenvoudiger om op kleine schaal binnenbeplanting te realiseren welke minimale tijd en kennis vergt voor de verzorging. Urban farming met een goede opbrengst en relatief weinig inspanning komt nog dichterbij. Wanneer we op veel daken in stedelijke gebieden groenten gaan verbouwen, heeft dit een gunstig effect op het locale klimaat, maar het zorgt vooral voor een reconnection met de natuur. Zo zijn er nog vele toepassingen te bedenken waarin nieuwe technologieën in combinatie met een ontwerpproces vanuit de biophilic design gedachte ingezet kunnen worden om optimale flow spaces & places te creëren.

Een andere technologie die een zeer snelle opmars maakt is 3D printen. De complexe elementen in de natuur zijn met de huidige bouwtechnieken in veel gevallen moeilijk te bouwen en daardoor duur. Met de 3D printen, robots en nieuwe nono-tech materialen gaat het vele malen eenvoudiger worden om deze complexe natuurlijk structuren na te gaan bootsen in de gebouwde omgeving. Vormen en patronen uit de natuur waar ons oerbrein aan gewend  is, kunnen we gaan toepassen om een ons weer meer te verbonden te voelen met de natuur, onze omgeving en vooral met onszelf.

Biophilic design, flow en nieuwe technologie. Op de juiste wijze met liefde toepassen, maakt de wereld mooier, gezonder en fijner!

Ralph Dost

Verder lezen / kijken?

  • Jan-Henk Bouman en Wim van Rooijen van Fountainheads geven inspirerende sessie over exponentiële groei van technologie. Zie diverse video’s op hun website.
  • Mismatch van Ronald Giphart en Mark van Vucht
  • Biophilic Design van Stephen R. Kellert, Judith H. Heerwagen, Marin L. Mador
  • BOLD van Pieter Diamandis en Steven Kotler
  • The rise of superman van Steven Kotler

 

2016-11-10T21:12:54+00:00